Binnen of buiten? Wat zijn voor- en nadelen?

Nieuw Zeeland is een fantastisch land om in te wonen. Je kunt er heerlijk paardrijden en je paard kan er het hele jaar buiten blijven. Althans, in het grootste deel van het land. Het is van noord naar zuid zo groot dat het klimaat in het noorden sub-tropisch is, terwijl dat in het zuiden gematigd (meer zoals bij ons) is. Geen paarden op stal. Dat scheelt een hoop gedoe met stallen uitmesten en buiten en binnen zetten! Daarnaast is het land op de meeste plaatsen niet vlak, zodat de paarden ook nog de nodige moeite moeten doen om te grazen op hellingen. Ze worden sterk zonder dat je daar met rijden veel aan hoeft te doen. Ideaal! Toch?

Daar heb ik, met name tijdens de echt heel lange vlucht, over nagedacht. In Nieuw Zeeland heb ik mensen gesproken en trainingen gezien. Voor hun waren die heel gewoon. Maar ik sprak ook een buitenlandse trainer die daar op bezoek was en wat haar enorm opviel was dat de paarden allemaal zo vreselijk goed gemanierd waren. Ze waren zo rustig en braaf in de omgang, dat kende ze niet van thuis. Het kan natuurlijk dat de Kiwi’s gewoon heel goed zijn in de opvoeding van hun paarden. Maar wat denk ik ook een rol speelt is dat de paarden altijd buiten zijn. Ze staan nooit opgesloten in een stal met weinig prikkels van buitenaf en geen mogelijkheid om de benen te strekken. Onze stalpaarden krijgen buiten ineens veel prikkels, waar ze niet aan gewend zijn, en ze moeten vaak in enige mate stoom afblazen. Ik weet nog wel uit de tijd dat mijn pony altijd buiten stond, dat hij veel rustiger en makkelijker in de omgang was dan toen ik vond dat hij in de winter op stal moest. Dat had ik bedacht omdat ik af en toe een binnenwedstrijd wou rijden (en, heel eerlijk gezegd, omdat ik het stoer vond om een pony op stal te hebben). Daar dacht de pony echt anders over! Voordeel 1 van buiten staan: het temperament is veel gelijkmatiger.

Hoe zit het met de hoeveelheid werk? Je hoeft de stal dan wel niet uit te mesten, dat betekent niet dat je niks hoeft te doen. Ook de wei moet worden onderhouden. De mest moet regelmatig worden verwijderd, of je moet de luxe hebben om de paarden regelmatig op een nieuwe, schone wei te kunnen zetten. Maar dan moet de mest nog steeds worden verspreid over het land. In beide gevallen zit je met de regulering van de grasinname. Op stal kun je goed bepalen hoeveel voer een paard binnenkrijgt op een dag. Op de wei is dat veel lastiger. En veel gras betekent overgewicht en in veel gevallen daarnaast ook gezondheidsklachten zoals hoefbevangenheid en/of jeuk. Even los van de oorzaken van die klachten: ze zijn te beperken door de voeropname te beperken. Dat kun je doen via weidemanagement, zodat alle paarden op die wei beperkt worden in hun grasinname. Bijvoorbeeld via strookbegrazing (elke dag een stukje wei erbij geven). Of door de omvang van de wei dusdanig klein te maken dat al het gras al snel op is. Maar dan krijg je weer andere problemen, zoals zandkoliek en veel onderling geklier in de wei omdat de paarden zich vervelen.

Je kunt ook individuele paarden beperken in hun opname door ze een grasmasker om te doen. Dan kunnen ze wel op een voldoende groot oppervlak worden gehouden, maar toch niet veel te veel eten. In de praktijk is dat toch lastig. Paarden die dag en nacht buiten staan kunnen ook met een grasmasker nog steeds zoveel gras eten dat ze toch te veel binnen krijgen. Wanneer je de gaten in het grasmasker zo klein maakt dat dat niet meer mogelijk is, dan beperk je het paard wel erg in hun behoefte om te grazen. Dat kan leiden tot zeer gefrustreerde paarden, waarvan je je af kunt vragen of hun welzijn wel voldoende bewaakt wordt. Alle paarden die voor de eerste keer een grasmasker om krijgen moeten er aan wennen. Ze moeten leren hoe ze ermee kunnen grazen en ze moeten wennen aan het feit dat ze beperkt worden in de hoeveelheid gras die ze in hun mond kunnen nemen. Ook hun speekselproductie moet wennen aan het beperkt worden van de grasinname. In de eerste weken hebben veel paarden met een grasmasker opgezette speekselklieren. Dat geldt overigens ook voor paarden die op een hele schrale wei staan. Ze lijken er geen last van te hebben, maar goed zal het ook niet voor ze zijn. Nadeel 1 van het buiten houden van paarden: het voorkomen van overgewicht is veel lastiger.

Een daaraan gerelateerd nadeel is dat de suikerinname bij paarden die gevoelig zijn voor een te hoge suikeropname, bijvoorbeeld paarden met EMS of PSSM, op een wei heel moeilijk te controleren is. Voor dergelijke paarden is het eigenlijk niet mogelijk om dag en nacht op de wei te blijven. Ze kunnen wel buiten blijven, maar dan in elk geval een deel van de tijd op een gras-loos gebied, bijvoorbeeld een zandpaddock.

Hoe voorkom je dat een paard het te koud krijgt in de wei? Dat kun je doen door een deken op te leggen. Net zoals bij stalpaarden kun je ook weidepaarden van een deken voorzien. Hou er daarbij wel rekening mee dat de nachttemperatuur vaak duidelijk lager is dan de dagtemperatuur. Een alternatief is dat je het je paard zelf laat uitzoeken door de mogelijkheid te bieden om de dikte van de vacht af te stemmen op de omgevingstemperatuur. Dat betekent dat in de winter de vacht behoorlijk dikker zal zijn dan wanneer je gebruik maakt van dekens. Voordeel is dat de vacht in de meeste gevallen voldoende is. Nadeel is dat je in de winter minder makkelijk hard kunt trainen, want zowel de vacht, als het hele metabolisme van het paard staat in de winterstand: energie besparen. Dus, wanneer je geen zin hebt in twee keer per dag deken wisselen en je hebt een mogelijkheid voor het paard om beschut te staan (schuilstal is ideaal, maar een flinke bomenrij voldoet ook) en je hebt geen grote winterwedstrijdambitie, dan laat je de natuur gewoon zijn gang gaan. Maar in de andere gevallen ben je per dag dan wel niet bezig met het buiten en binnen zetten van je paard, maar, in ons klimaat, wel met het dekens wisselen. Het hangt dus van je winterplannen af of de keuze tussen vacht of dekenswisselen een voor- of een nadeel is.

Een stal moet worden onderhouden en het voer moet naar de paarden toegebracht worden. Dat kost tijd en geld. Maar ook een wei moet worden onderhouden en in de winter moeten ook weidepaarden vaak worden bijgevoerd. Het onderhoud van de wei is minstens zo belangrijk als het onderhoud van de stal. Een kapotte afrastering kan voor grote problemen zorgen. Denk aan uitbreken van de paarden of verwondingen als gevolg van loshangende draden. Watervoorziening kan in de wei lastig zijn. Wanneer er geen aansluiting is op een watertoevoer, zul je ervoor moeten zorgen dat het water naar de wei wordt gebracht. Een paard dat ‘droog staat’ loopt een groot risico op verstoppingskoliek, om maar een mogelijk gevolg te noemen. Een enkele wei is niet voldoende om paarden dag en nacht en zomer en winter buiten te houden. Het hangt van de grondsoort af hoe weides het beste kunnen worden gemanaged. In de winter en in andere tijden van veel regen en/of weinig groei van het gras, wordt de wei vaak een grote, stukgetrapte modderpoel. Dat stuk wei moet kunnen herstellen en dus moeten de paarden op een ander stuk kunnen. Daarnaast hebben paarden een voorkeur voor bepaalde soorten gras en zullen ze kieskeurig grazen. En krijg je van die mest en plas plekken, waar het gras in bossen groeit. Om van onkruid, al dan niet giftig, nog maar te zwijgen. Weides die langer niet worden gebruikt worden te rijk om zonder te maaien paarden op los te laten. Allemaal punten van aandacht bij het onderhoud en management van weides. Dus of een paard op de wei altijd minder werk oplevert? Ik denk het niet. De dagelijkse verzorging van zowel paarden op stal, als paarden in de wei kost de nodige tijd.

“Een paard op de wei is gelukkiger dan een paard op stal”. Dat is een uitspraak die van een aantal factoren afhangt en niet zo zwart-wit te stellen is. Een paard is een sociaal dier en heeft behoefte aan gezelschap. Althans, dat is bij de meeste paarden zo. Paarden die nooit hebben geleerd om in gezelschap te lopen lijken soms gelukkiger te zijn om alleen te blijven. Maar in de meeste gevallen worden paarden blij van gezelschap. Paarden op stal kunnen ook gezelschap hebben en de mogelijkheid tot interactie. Dus daar ligt het verschil niet perse. Een paard in de wei kan bewegen wanneer hij daarvoor kiest. En dat is wel een verschil. Paarden in de wei kunnen spelen, ze kunnen wegrennen wanneer ze schrikken, ze kunnen rustig grazend voetje voor voetje door de wei struinen. Ze kunnen ook rusten en stil op een plek blijven staan. Maar als ze dat doen, dan kiezen ze daar zelf voor. En dat is een verschil met een paard op stal: die kan niet bewegen wanneer hij daar zin in zou hebben. Zo komen we ook weer terug bij het waargenomen verschil in hoe rustig en braaf de paarden in de omgang zijn wanneer ze dag en nacht op de wei staan. Dat is een voordeel van de weidegang.

Kortom, net zoals bij het houden van paarden op stal, kleven er voor- en nadelen aan het houden van paarden op de wei. Niet alle paarden staan graag op de wei. Zeker als het regent, of als er weinig gras staat, zijn stalpaarden vaak wel gemotiveerd om na een paar uur buiten weer naar binnen te gaan. Daar is het immers droog en daar ligt een portie hooi (of zo) voor ze klaar. Het voordeel van het grazen op de hellingen hebben we in Nederland (helaas) niet. Mijn persoonlijke conclusie was dat als ik veel geld zou hebben en een vergunning, dan zou ik het liefst een grote schuilstal bouwen aan de rand van een grote wei. De paarden zouden dan zelf mogen kiezen of ze binnen of buiten staan. De hoeveelheid werk is denk ik gelijk, maar voor de paarden lijkt het zo het meest ideaal. Denk ik.

Ik heb een paar referenties gebruikt:

Alayne. Keep pastures healthy with rotational grazing. https://thehorse.com/136153/keep-pastures-healthy-with-rotational-grazing/

C. Thunes. Pasture management for year-round grazing. https://thehorse.com/155612/pasture-management-year-round-grazing/

C. Thunes. How to introduce a grazing muzzle for horses. https://thehorse.com/110332/how-to-introduce-and-use-a-grazing-muzzle-for-horses/

S. Biggs-Waller. Horses grazing summer pastures. https://thehorse.com/117375/horses-grazing-summer-pastures/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *