Rijden met je lichaam

In mijn vorige blog heb ik jullie verteld over hoe ik vroeger via voltige en leuke balansoefeningen heel veel plezier heb gehad bij de pony’s. Nu heb ik nog steeds lol, maar ben een stuk voorzichtiger geworden. En mijn lijf is ook een stuk minder lenig dan vroeger. Toch wil ik ook nu graag één zijn met mijn paard. Toen ik een eigen paard kocht ben ik op zoek gegaan naar manieren om dat te bereiken, zonder dat ik een groter risico dan normaal loop om eraf te vallen.

Natuurlijk is het doel van het paardrijden dat ik mijn paard leer om zijn lichaam zo te gebruiken dat hij zo min mogelijk last heeft van mij en zelfs wat sterker en leniger wordt dan dat hij zonder mij zou zijn geweest. Zo kunnen we allebei plezier hebben in het rijden. Ik heb een instructrice gevonden die daar met mij aan werkt door

  • van mij uit te gaan en van mijn invloed op mijn paard
  • mij te leren voelen

Als ik het goed doe dan volgt mijn paard vanzelf. Maar ik denk dat dat laatste punt voor mij het belangrijkste is. Voelen. Bewust zijn. Niet alleen welk paardenbeen op welk moment naar voren komt, maar vooral voelen hoe mijn lijf is ten opzichte van dat van mijn paard. Zit ik recht boven mijn paard? Waar zit spanning in mijn lichaam? Hoe stroomt de energie door mijn lijf en hoe geef ik dat door aan mijn paard? Je wil niet weten hoe confronterend die eerste lessen waren, nadat ik 10 jaar geen les meer had gehad (en in die jaren ook niet regelmatig meer reed). Nu zijn er nog steeds confronterende momenten, maar daar vertel ik meer over aan het eind van deze blog.

Terug naar het begin. De eerste les, alweer 7 jaar geleden, was alleen maar stap en alleen maar focus op mij, mijn ademhaling, mijn loslaten van mijn onderrug, mijn zonder bewuste spierspanning groeien in de hoogte, mijn handen die gesloten maar zacht moesten zijn (hamsters vasthouden, maar niet doodknijpen. Er zijn er heel wat ontsnapt 😉 ). Een effect dat dat had op mijn paard! Al gauw slaakte hij een diepe zucht, liet zijn hoofd minstens 20 cm zakken, maakte zijn passen beter af en ontspande samen met mij. Geweldig! Maar o, wat ik had ik het tot die tijd moeilijk gemaakt voor hem! Die eerste lessen had ik echt het gevoel dat ik opnieuw moest leren rijden.

Dit was mijn kennismaking met Centred Riding. Ik denk zeker niet dat dat de enige manier is om goed te leren zitten, maar het is voor veel mensen wel een hele goede manier. Het draait allemaal om de invloed van jouw lichaam op het functioneren van je paard. Heel kort door de bocht gaat het uit van een aantal basisprincipes waarvan de belangrijkste zijn:

  • je lichaam zien als blokken die je in balans op elkaar kunt stapelen
  • je ademhaling
  • je manier van kijken
  • je intentie (rijden met een doel)

De basisprincipes grijpen allemaal terug op twee hoofdzaken: Balans en ontspanning (afgezien van functionele spanning om je lichaam in balans te houden). Spanning in jou vertaalt zich bijna 1 op 1 door naar spanning in je paard. Dat maakt het zo confronterend…

Tijdens een Centred Riding clinic.
Werken aan de balans tijdens een Centred Riding clinic.

Je lichaam in blokken geeft aan dat je, om in balans te komen, de blokken netjes recht op elkaar moet stapelen. Stel dat je lichaam bestaat uit een blok onderbeen, een blok bovenbeen, een blok onderlichaam, een blok bovenlichaam en een blok hoofd. Wanneer je de blokken netjes opstapelt dan zit je mooi in balans, zonder dat je daar actief veel spierspanning voor nodig hebt. Zodra er een blok scheef staat heb je spierspanning nodig om niet om te vallen en dat heeft invloed op je paard.

Je ademhaling is denk ik één van de belangrijkste onderdelen van het paardrijden. Met je ademhaling kun je zoveel doen! Je kent vast het verschil tussen borst- en buikademhaling wel. Als je gespannen bent ga je hoog ademhalen (borstademhaling). Je kunt bewust ontspannen door je ademhaling naar je buik te laten zakken. Maar je kunt nog veel meer met je ademhaling. Probeer, bijvoorbeeld, maar eens of je ook naar je onderrug kunt ademhalen. Denk aan een plastic zak die in je onderrug zit en die je eenvoudig met lucht kunt vullen en laat je hem weer leeg lopen door die twee kuiltjes aan weerszijde in je onderrug. Vraag iemand om zijn hand op je onderrug te leggen om te voelen of het lukt. Het mooie is dat je op die manier de spanning uit je onderrug kunt halen, ook tijdens het rijden. In het algemeen kun je vaak spanning kwijt raken door ‘er naartoe te ademen’.

Je manier van kijken heeft ook grote invloed op je paard (en op de mensen waarmee je tegelijk aan het rijden bent). Wanneer je geconcentreerd bezig bent hebben veel mensen de neiging om strak te focussen. Je rijdt naar A, dus kijk je naar A. Het probleem is alleen dat je dan alléén naar A kijkt en de rest om je heen niet meer ziet. Dat heeft twee gevolgen: ten eerste wek je daarmee spanning op in je lijf die opgepikt wordt door je paard. En en tweede zie je daarmee niet meer wat er om je heen gebeurt en rij je makkelijk anderen voor de voeten. Dat is voor je paard ook heel vervelend. Vraag iemand maar eens van achter langzaam naast je te komen lopen terwijl je, met ‘harde ogen’ ingespannen naar een punt voor je kijkt. Wanneer komt die persoon bewust in beeld? Kijk nu eens nog steeds naar dat punt, maar wees je ook bewust van de rest van de omgeving. Dat noemen we ‘zachte ogen’. Je zult merken dat je nu veel meer van je omgeving waarneemt en die persoon dus eerder opmerkt, ook al kijk je nog steeds naar A. Met zachte ogen heb je minder spanning in je lijf, wat ook minder spanning bij je paard oproept. Daarnaast kun je beter anticiperen op je omgeving, zodat je voorkomt dat je acuut moet ingrijpen in een situatie die je niet aan had zien komen (bv een ruiter die van links komt).

Tot slot je intentie. Je hebt het misschien zelf al wel eens ervaren dat je alleen maar dácht aan iets en je paard al reageerde. Daar maak je gebruik van wanneer je bewust aan het rijden bent. Niet gewoon maar wat meeliften, maar bewust weten wat je in de komende seconden wilt gaan doen en hoe dat moet gaan voelen. Hoe wil je die bocht door rijden? Hoe gaat dat aanvoelen? Hoe ga je die overgang rijden? Hoe gaat dat aanvoelen? Wanneer je dat van te voren al in je hoofd hebt, zal je paard daar ook op reageren. Je geeft onbewust heel veel kleine signalen aan je paard. Daarnaast geeft de mate van de intentie ook een signaal af. Wanneer je er veel energie in stopt, dus heel doelbewust bent, dan zal je paard daar ook heftiger op reageren dan als je voorzichtig suggereert dat je hier misschien eventueel wel de bocht om zou willen gaan. Je kunt overigens ook TE doelbewust zijn, dan reageert je paard TE heftig. Doseren van je energie is een kunst en het optimale niveau zal voor elk paard en in elke situatie anders zijn. Zonder handen en voeten (letterlijk) kun je via je intentie heel veel duidelijk maken aan je paard.

Een punt wat ik uit dit lijstje heb gelaten is waar het in Centred Riding allemaal om draait: rijden vanuit je centrum. Ik zal daar in een volgende blog wat uitgebreider op terug komen, want dat is denk ik inderdaad een heel belangrijk punt. Maar het is iets wat automatisch volgt, of zou moeten volgen, uit de bovenstaande vier punten. Je gebruikt het automatisch wanneer je met intentie rijdt en wanneer je je blokken goed opgestapeld hebt en goed ademhaalt. Ik zal het een volgende keer beter uitleggen.

Ik heb zoveel aan Centred Riding gehad, dat ik twee jaar geleden heb besloten om de opleiding tot instructeur niveau 1 te volgen. Daar heb ik nog niet zoveel mee gedaan (ik geef geen les), maar ik heb er wel weer heel veel van geleerd. In een volgende blog zal ik een paar voorbeelden van leuke oefeningen geven.

Om weer terug te komen op mijn eigen les van gister: we hebben gewerkt aan het loslaten van mijn heiligbeen. Huh? Ja, dat kan echt. Het idee was dat ik mijn wervelkom een soort los moest koppelen van mijn bekken en mijn heiligbeen als het ware heel zachtjes en spiraalsgewijs door mijn bekken moest laten zakken, door mijn paard heen, tot op de grond. Dat kan natuurlijk niet echt, maar door het je voor te stellen kun je wel beter loslaten (het principe van de intentie werkt hier ook). Daardoor kwamen mijn bovenbenen losser om mijn paard, kreeg ik beter druk op de beugels en kon ik de meeste spanning uit mijn bekken en benen laten gaan. Nou ja, af en toe een stukje, gewoontes zijn heel moeilijk af te leren!! Maar het effect op mijn paard was groot. Door mijn loslaten kon hij zijn rug veel beter omhoog brengen, waardoor hij veel lekkerder door zijn lijf kon gaan lopen. En ik was totaal niet bezig met hem! Het was een pure zitles, hij hoefde alleen maar in stap of draf te gaan als dat de bedoeling was en hoe hij verder liep was zijn zorg. Maar dat deed hij uit zichzelf dus best heel goed….

Een blij paard is goud waard!
Een blij paard is goud waard!

Weer een confronterende eye-opener, maar wel erg leuk om ook gelijk weer het effect aan Cirius te merken! Ik moet er nog veel aan werken, maar ik weet nu in elk geval weer waar ik aan moet werken en wat het doet voor mijn paard.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *